Używając kolorowe papiery nieraz zastanawiamy się czy papiery intensywnie barwione mogą być przyjazne dla środowiska. Odpowiedź brzmi: tak! Niestety nie wszystkie i nie w tym samym stopniu. Warto więc wiedzieć, które kolorowe papiery są wyprodukowane zgodnie z normami ekologicznymi. Jak je rozpoznać dowiesz się w poniższym artykule.

Co sprawia, że papier barwiony w masie jest ekologiczny

Aby uzyskać produkt spełniający normy ekologiczne, papiernie muszą przestrzegać wielu warunków dotyczących całego procesu technologicznego, a nawet sposobu zarządzania. Najważniejszymi są:

1. Pochodzenie włókien

  • Certyfikowana celuloza – certyfikaty FSC i PEFC gwarantują odpowiedzialną gospodarkę leśną

  • Włókna z recyklingu – im wyższa zawartość, tym mniejszy „ślad węglowy”

  • Celuloza TCF/ECF – bielenie bez chloru lub z niskim udziałem chloru

2. Rodzaj barwników

  • Wolne od metali ciężkich (np. kadmu, chromu, ołowiu)

  • O wysokiej odporności na światło – dzięki nim papier starzeje się wolniej, jest trwalszy i bardziej „eko”, gdyż ma dłuższy cykl życia produktu

  • Dopuszczone w certyfikatach ekologicznych - listę substancji ograniczonych ma m.in. EU Ecolabel

3. Proces barwienia w masie

  • Barwienie w masie, w odróżnieniu od barwienia powierzchni arkusza, pozwala na jednokrotne zabarwienie całej celulozy, dzięki czemu można:

    • zmniejszyć liczbę procesów wykańczania powierzchni papieru

    • zredukować ilość wody i energii

    • zminimalizować użycie powłok, lakierów i pigmentów powierzchniowych

4. Energia i emisje

Papier ekologiczny powinien być produkowany jest przy zastosowaniu:

  • energii z OZE

  • systemów obiegu zamkniętego wody

  • neutralności węglowej

5. Dodatki chemiczne

Im mniej chemii, tym papier bardziej „eko”. Kluczowe są:

  • brak optycznych rozjaśniaczy (OBA)

  • biodegradowalne środki pomocnicze

  • ograniczenie syntetycznych wypełniaczy

Kiedy papier kolorowy może nie być ekologiczny

Należy zauważyć, że niestety nie każdy papier kolorowy dostępny na naszym rynku jest wytwarzany z należytą dbałością o środowisko. Najczęściej spotykanym „grzechem” producentów jest użycie:

  • niecertyfikowanej celulozy – może pochodzić z terenów dotkniętych wylesianiem

  • barwników zawierających metale ciężkie

  • chloru przy wybielaniu celulozy (zwłaszcza chloru elementarnego)

  • dużej ilości intensywnych pigmentów utrudniających odbarwianie podczas recyklingu

  • składników chemicznych nie spełniających kryteriów EU Ecolabel / Blue Angel

  • dodatków syntetycznych obniżających biodegradowalność

  • dużej ilości energii

  • wody bez obiegu zamkniętego

Który papier jest ekologiczny: barwiony w masie czy powierzchniowo

Papier barwiony w masie łatwo rozpoznać po jakości koloru: jest jednolity na całej powierzchni oraz w całym przekroju.

Przykładem takiego papieru jest PASTELLA.

https://panta.com.pl/papiery-kolorowe/429-pastella-58-goldcrest-yellow.html

Natomiast papier barwiony powierzchniowo ma kolorową tylko zewnętrzną warstwę. Gdy go przetniesz lub złamiesz, popatrz na jego krawędź; zobaczysz biały lub szary przekrój (środek).

Również w kontekście ekologii i wpływu na środowisko zauważamy istotne różnice

Aspekt

Barwienie w masie

Barwienie powierzchniowe

Bezpieczeństwo chemiczne

Wyższe (barwnik wnika do włókna, mniej chemikaliów)

Niższe (powłoki, kleje, pigmenty powierzchniowe)

Trwałość koloru

Bardzo trwały

Mniej trwały, łatwo ściera się

Recykling

Łatwiejszy

Trudniejszy, pigmenty mogą utrudniać deinking (proces usuwania druku, aby umożliwić ich ponowne przetworzenie) 

Wpływ na środowisko

Mniejszy

Większy (emisje chemikaliów, trudniejszy recykling)



Papier barwiony powierzchniowo może być
bardziej problematyczny dla środowiska, a nawet dla zdrowia, głównie ze względu na stosowanie powłok, utrwalaczy i pigmentów powierzchniowych.

Barwienie w masie, np. aby otrzymać papiery PASTELLA czy KASKAD, jest bardziej ekologiczne, trwałe i bezpieczne, bo kolor wnika do włókna, a ilość zastosowanych chemikaliów pomocniczych jest minimalna.

https://panta.com.pl/22-papiery-kolorowe

Jakie certyfikaty świadczą, że papier barwiony w masie jest ekologiczny

Najłatwiejszym, a zarazem najpewniejszym sposobem upewnienia się, które kolorowe papiery są eko, jest sprawdzenie czy i jakie certyfikaty posiadają.

Głównymi certyfikatami świadczącymi o zgodności papierów z europejskimi normami ekologicznymi są:

  • EU Ecolabel

  • Nordic Swan Ecolabel (SVANEN)

  • Blue Angel

  • FSC

  • PEFC

  • Carbon Neutral

  • Cradle to Cradle

Certyfikaty te weryfikują:

  • typ użytych barwników

  • pochodzenie włókien

  • emisyjność procesu barwienia

  • możliwość recyklingu

Które papiery barwione w masie mają certyfikat Nordic Swan Ecolabel

Certyfikat Nordic Swan Ecolabel (SVANEN) jest przyznawany towarom spełniającym rygorystyczne wymogi środowiskowe, klimatyczne i zdrowotne. Trudność w jego uzyskaniu polega również na tym, że dotyczy nie tylko samego produktu, ale całej fabryki.

Aby papier barwiony w masie mógł otrzymać Nordic Swan Ecolabel (SVANEN), cały proces – począwszy od wyboru włókien, przez barwniki i dodatki chemiczne, po emisję, zużycie energii i recyrkulację wody – musi spełniać jedne z najbardziej restrykcyjnych norm ekologicznych na świecie.

Wymaganiom tym podołała szwedzka fabryka Lessebo Paper AB, wytwarzająca wysokiej jakości papiery barwione w masie::

* PASTELLA (oferowane w dużych arkuszach, np. A1 610x860)

https://panta.com.pl/szukaj?controller=search&s=PASTELLA

oraz

* KASKAD (oferowane w małych formatkach np. A4 210x297)

https://panta.com.pl/szukaj?controller=search&s=kaskad

W Polsce te szwedzkie papiery dystrybuuje firma PANTA, gwarantując ich dostępność oraz profesjonalne wsparcie, zarówno dla projektantów, drukarni jak i indywidualnych nabywców.

Podsumowanie

Szukając kolorowych papierów warto sprawdzać czy mają certyfikaty ekologiczne. Ich posiadanie daje gwarancję, że zarówno surowce (celuloza, barwniki), proces barwienia jak i możliwość recyklingu, spełniają wysokie standardy środowiskowe. Weź pod uwagę, że papiery barwione w masie są bardzie przyjazne środowisku niż barwione powierzchniowo.

Mamy jedną planetę.

Wybieraj papiery eko!